Poniżej przedstawiono najważniejsze zmiany wprowadzone tą ustawą, które zaczną obowiązywać 1 stycznia 2022 r.

Najważniejsze zmiany – Nowy Ład:

• Podwyższenie progu podatkowego z 85 528 zł. do 120 000 zł.

Obecnie stawka podatku dochodowego PIT wynosi 17%. jednak do progu dochodu w wysokości 85 528 zł. Powyżej tej kwoty podatnicy płacą 32% podatku dochodowego. Od stycznia 2022 r. stawka 17% będzie obowiązywać do dochodu 120 000 zł., natomiast powyżej dochodu 120 000 zł. będzie obowiązywać stawka 32%.

• Podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 30 000 zł.

Podwyższenie kwoty wolnej do wysokości 30 000 zł. oznacza, że od dochodów w wysokości do 30 000 zł. nie będzie pobierana zaliczka na podatek dochodowy PIT. W związku ze wzrostem kwoty wolnej, zwiększa się również kwota zmniejszająca podatek i od 2022 r. będzie wynosić rocznie 5 100 zł. (30 000zł.*17%). Obliczając miesięczna zaliczkę na podatek dochodowy pracownika, pracodawca będzie zmniejszał wyliczoną zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej, a więc o 425 zł. Warunkiem skorzystania z tej preferencji, jest złożenie pracodawcy dokumentu PIT-2.

• Brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku.

Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy wymiaru, jednak do końca 2021 r. 7,75% podstawy wymiaru jest odliczane od wysokości podatku. Od 01.01.2022 r. nie będzie już możliwości odliczania tej części składki zdrowotnej od podatku.

• Nowy sposób obniżania składki zdrowotnej do wysokości podatku

Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy wymiaru, jednak jej wartość nie może przekroczyć naliczonej zaliczki na podatek dochodowy pomniejszonej o ulgę podatkową w wysokości 43,76 zł. W związku z tym licząc składkę zdrowotną należy ją przyrównać do wysokości zaliczki na podatek i w sytuacji gdy jej wartość byłaby wyższa niż zaliczka na podatek, należy tę składkę zdrowotną obniżyć do wysokości podatku. Od 2022 r. kwota zmniejszająca podatek będzie wynosić 425 zł, jednak kwotę składki zdrowotnej będziemy przyrównywać do zaliczki na podatek liczonej wg zasad z 2021 r., czyli stosując kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 43,76 zł. W związku z tym zaliczka na podatek dochodowy od 2022 r. będzie liczona dwukrotnie – w celu obliczenia podatku i w celu obliczenia kwoty, do której będzie przyrównana składka zdrowotna.

• Ulga dla klasy średniej

Celem wprowadzenia ulgi dla klasy średniej jest rekompensata braku możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Będzie ona przysługiwać osobom zatrudnionym na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy oraz przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą, którzy rozliczają podatek dochodowy wg skali podatkowej.  Z ulgi dla klasy średniej nie będą mogli skorzystać osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie, dzieło), emeryci, a także przedsiębiorcy rozliczający podatek według stawki liniowej.
Wyróżniamy 2 progi ulgi dla klasy średniej.
W ujęciu miesięcznym:
(A x 6,68% – 380,50 zł) ÷ 0,17, dla A wynoszącego co najmniej 5 701 zł i nieprzekraczającego kwoty 8 549 zł,
(A x (– 7,35%) + 819,08 zł) ÷ 0,17, dla A wyższego od 8 549 zł i nieprzekraczającego kwoty 11 141 zł
W ujęciu rocznym:
(A x 6,68% – 4 566) ÷ 0,17, dla A wynoszącego co najmniej 68 412 zł i nieprzekraczającego kwoty 102 588 zł
(A x (-7,35%)) + 9 829 zł) ÷ 0,17, dla A wyższego od 102 588 zł i nieprzekraczającego kwoty 133 692 zł
A – oznacza sumę uzyskanych i podlegających opodatkowaniu przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy oraz uzyskanych przychodów z działalności gospodarczej pomniejszonych o koszty prowadzenia działalności gospodarczej z wyłączeniem składek na ubezpieczenia społeczne (jeśli zostały zapłacone i ujęte w kosztach podatkowych).

Ulga dla klasy średniej będzie przez pracodawcę naliczana automatycznie. Nie dla każdego będzie to rozwiązanie korzystne, ponieważ gdy dany pracownik uzyskuje dodatkowo przychody z innych tytułów, jego roczne przychody mogą przekroczyć kwotę 133 692 zł. w związku z czym w zeznaniu rocznym może wyjść mu dopłata podatku. Istnieje jednak możliwość złożenia pracodawcy wniosku o niestosowanie ulgi dla klasy średniej. Można wówczas z niej skorzystać w zeznaniu rocznym jeśli przychody będą mieścić się w określonych limitach.

• Zmiana sposobu wyliczania zaliczki na podatek

Od 2022 r. zmienią się zasady obliczania zaliczki na podatek dochodowy. Nie będzie już możliwe odliczanie składki zdrowotnej od podatku oraz zmieni się kwota zmniejszająca podatek z 43,76 zł. na 425 zł. Dodatkowo będzie miała zastosowanie ulga dla klasy średniej dla osób o przychodach pomiędzy 5701 zł a 11 141 zł. Poniżej przedstawiono wzór na obliczenie zaliczki na podatek dochodowy od 2022 r.
Przychód – składki ZUS – koszty uzyskania przychodu – ulga dla klasy średniej = Podstawa opodatkowania (należy zaokrąglić do pełnych zł.)
Podstawa opodatkowania *17% lub 32% (w zależności od progu dochodu) – 425 zł = Podatek (należy zaokrąglić do pełnych zł.)

• Ulga na powrót

Ulga na powrót polega na zwolnieniu z podatku PIT przychodów z umowy o pracę, zlecenia oraz przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. Skorzystają z niej osoby, które przeniosły miejsce zamieszkania do Polski po 31.12.2021 r. Przysługuje przez 4 kolejno po sobie następujące lata podatkowe licząc od początku roku, w którym podatnik zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Polski lub od roku następnego. Suma przychodów zwolnionych w ramach ulgi na powrót nie może przekroczyć rocznie kwoty 85 528 zł jednak po przekroczeniu tego progu będzie można korzystać dodatkowo z kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 000 zł. Rocznie więc zwolnienie z podatku będzie obejmować kwotę 115 528 zł.

Warunki skorzystania z ulgi na powrót:
Z ulgi na powrót może skorzystać osoba, która:

• uzyskała przychody z wymienionych wyżej tytułów,
• w wyniku zmiany miejsca zamieszkania po 31 grudnia 2021 r. na terytorium Polski podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz
• nie miała miejsca zamieszkania na terytorium Polski w okresie obejmującym:
  • 3 lata kalendarzowe bezpośrednio poprzedzające rok, w którym zmieniła miejsce zamieszkania na terytorium Polski oraz
  • czas od początku roku, w którym zmieniła miejsce zamieszkania na terytorium Polski, do dnia poprzedzającego dzień, w którym zmieniła miejsce zamieszkania na terytorium Polski,
• posiada polskie obywatelstwo, Kartę Polaka lub obywatelstwo innego niż Polska państwa członkowskiego UE lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, lub
• miała miejsce zamieszkania:
  • nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w państwie członkowskim UE lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej, Australii, Państwie Izrael, Republice Chile, Republice Korei, Japonii, Kanadzie, Nowej Zelandii, Meksykańskich Stanach Zjednoczonych, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej lub Stanach Zjednoczonych Ameryki, lub
  • na terytorium Polski nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat kalendarzowych poprzedzających trzyletni okres, oraz
• posiada certyfikat rezydencji lub inny dowód dokumentujący dla celów podatkowych miejsce zamieszkania w okresie niezbędnym do ustalenia prawa do zwolnienia oraz
• nie korzystała wcześniej w całości lub w części, ze zwolnienia – w przypadku osób, które ponownie zmieniają miejsce zamieszkania na terytorium Polski.

• zerowy PIT dla seniorów

Dotyczy kobiet po ukończeniu 60 roku życia i mężczyzn po ukończeniu 65 roku życia, którzy zrezygnują z pobierania emerytury lub renty i zdecydują się pozostać na ryku pracy. Zwolnienie z podatku dochodowego dotyczyć będzie przychodów
- ze stosunku pracy, ze stosunku służbowego, z pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy
- z umów zlecenia
- z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem, wg skali, liniowo bądź IP-BOX
Zwolnienie obejmie przychód 85 528 zł. oraz dodatkowo kwotę wolną od podatku 30 000 zł., a więc ewentualny podatek będzie płacony dopiero po przekroczeniu 115 528 zł.

• Ulga dla rodzin 4+

Dotyczy rodziców i opiekunów wychowujących 4 dzieci. Podobnie jak ulga dla seniorów obejmie przychód 85 528 zł rocznie plus kwota wolna od podatku 30 000 zł. w związku z czym zwolnienie od podatku będzie przysługiwać do kwoty 115 528 zł. Ulga dla rodzin 4+ będzie należeć się każdemu rodzicowi osobno, a więc łącznie małżonkowie skorzystają ze zwolnienia z podatku do kwoty 231 056 zł. Ulga będzie przysługiwać za cały rok, nawet w przypadku urodzenia się 4 dziecka pod koniec roku.

• Zmiana w ryczałcie na samochody służbowe

Od 01.01.2022 r. o wysokości przychodu z tytułu używania prywatnego samochodu służbowego decydować będzie moc silnika, a nie jak dotychczas jego pojemność. Ryczałt będzie wynosił:
- 250 zł miesięcznie dla samochodów o mocy silnika do 60 kW oraz dla samochodów stanowiących pojazd elektryczny lub pojazd napędzany wodorem
- 400 zł miesięcznie dla pozostałych samochodów

• Zmiana w rozliczaniu przychodów z umów zleceń

W przypadku umowy zlecenia, zleceniobiorca może złożyć płatnikowi wniosek o niepobieranie zaliczki na podatek dochodowy, jeśli jego roczne dochody nie przekroczą kwoty 30 000 zł. oraz jeśli nie pobiera dochodów z innych tytułów, np. z działalności gospodarczej, od których zaliczki na podatek obliczane są z uwzględnieniem kwoty zmniejszającej podatek. Dzięki temu zleceniobiorca będzie mógł korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego już w trakcie roku podatkowego, a nie dopiero po zakończeniu roku w zeznaniu rocznym. Wniosek taki należy składać co roku. Płatnik nie będzie pobierał zaliczki na podatek najpóźniej od miesiąca następnego po miesiącu, w którym otrzymał wniosek.

• Zmiana w wyliczaniu składki zdrowotnej oraz zmiana terminów przekazywania deklaracji rozliczeniowych i opłacania składek do ZUS

Składka zdrowotna przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą do końca 2021 r. płacona była w wysokości 9% od podstawy wynoszącej 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale roku poprzedniego. W 2021 r. podstawa składki zdrowotnej wynosiła 4242,38 zł,
a więc składka zdrowotna 9% wynosiła co miesiąc 381,81. Od 2022 r. zmienia się sposób wyliczenia składki zdrowotnej i będzie ona zależna od wybranej formy opodatkowania:

SKALA PODATKOWA I PODATEK LINIOWY:
Podstawę składki zdrowotnej stanowi dochód przedsiębiorstwa z miesiąca poprzedniego.
Sala podatkowa - stawka 9%
Liniowy – stawka 4,9%, miesiąc styczeń wyjątek – 9%

Poniżej przedstawiono w jaki sposób należy obliczyć dochód stanowiący podstawę składki zdrowotnej.

W deklaracji za miesiąc luty:
dochód za miesiąc styczeń ustalany jest jako różnica między przychodami
w rozumieniu Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
a kosztami uzyskania przychodów w rozumieniu tej samej ustawy. Dochód ten jest pomniejszany o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne opłaconych w tym miesiącu, jeżeli nie zostały wliczone do kosztów uzyskania przychodów;

W deklaracji za kolejne miesiące:
dochód za następne miesiące wylicza się jako różnicę między sumą przychodów osiągniętych od początku roku w rozumieniu Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych a sumą kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu tej samej ustawy, poniesionych od początku roku. Następnie ten dochód należy pomniejszyć o sumę dochodów ustalonych za miesiące poprzedzające i o różnicę między sumą składek na ubezpieczenia społeczne, zapłaconych od początku roku, a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach. Dochód ten nie pomniejsza się o składki na ubezpieczenia społeczne opłacone w danym miesiącu, jeśli zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Miesiąc styczeń jest wyjątkiem i w tym przypadku składka zdrowotna wynosi 9% podstawy wynoszącej 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale roku poprzedniego.

RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH

Podstawa składki zdrowotnej uzależniona jest od wartości rocznego przychodu. Składkę zdrowotną ustala się od podstawy wynoszącej odpowiednio 60%, 100% lub 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku 2021 r.
Stawka 9%

KARTA PODATKOWA

Podstawę składki zdrowotnej stanowi minimalne wynagrodzenie za pracę.
Stawka 9%.
Składka zdrowotna w przypadku karty podatkowej będzie wynosić w 2022 r. 270,90 zł. (3 010 zł *9%)

Warto zaznaczyć, że od 1 stycznia 2022 nie będzie można już wybrać karty podatkowej jako formy podatkowania. Może być ona jedynie kontynuowana przez podatników stosujących ją w 2021 r., czyli na dzień 31 grudnia 2021.

W przypadku opodatkowania wg skali bądź liniowo, minimalna składka zdrowotna wynosi 270,90 zł, a więc nawet w przypadku straty podatkowej, trzeba będzie zapłacić składkę zdrowotną w wysokości 270,90 zł.

W związku z tym, że składka zdrowotna liczona będzie od dochodu, zmianie uległ termin wysyłki deklaracji i płatności składek ZUS i wynosi odpowiednio:

• 5 dzień miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładowych budżetowych (termin bez zmian)
• 15 dzień miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną, np. spółek z o.o., spółek akcyjnych, spółdzielni (nowy termin)
• 20 dzień miesiąca – dla podmiotów, które nie są osobami prawnymi, np. osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, spółki osobowe (nowy termin)

• Nielegalne zatrudnianie pracowników

Od stycznia 2022 r. konsekwencje w związku z nielegalnym zatrudnianiem pracowników bądź też nieujawnianiem części wynagrodzenia pracowników będzie ponosił wyłącznie pracodawca. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości pracodawca będzie zobowiązany do zapłaty zaległych składek ZUS i podatku, pracodawcy zostanie doliczony przychód w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę za każdy miesiąc nielegalnego zatrudnienia oraz nie będzie mógł uwzględnić wypłaconego wynagrodzenia i składek ZUS w kosztach uzyskania przychodów. Z kolei pracownik nie zapłaci podatku od dochodu z tytułu nielegalnego zatrudnienia, nie będzie finansował składek na ubezpieczenie społeczne, gdyż w całości opłaci je pracodawca oraz będzie miał dostęp do opieki zdrowotnej i świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, tj. zasiłku chorobowego, emerytury, renty.

1.12.2021 r.